Làm cách nào để cản phá tác hại của từ điển dỏm?

Gõ Google câu này:

La Champmeslé créa plusieurs pièces de Racine

Google cho ngay bản dịch lấy ở trang 429 từ điển Pháp Việt Hồ Hải Thụy (2002):

Đoàn Sammétxlê diễn lần đầu tiên nhiều vở của Raxin.

Người Pháp đọc Champmeslé  là Săng-me-lê. Phiên âm thành Sammexlê thì cũng không sao nhưng La Champmeslé không phải một đoàn kịch mà là một cô đào hát, nhũ danh Marie Desmarres. Đời chồng thứ hai của nàng là ông Charles Chevillet, có nghệ danh là Monsieur de Champmeslé. Vì vậy nghệ danh của nàng thành Mademoiselle de Champmeslé, còn gọi là La Champmeslé.

Nhiều vở kịch của Ra-xin lần đầu ra mắt công chúng với nàng Săng-me-lê thủ diễn vai chính (tiếng Pháp viết là La Champmeslé créa plusieurs pièces de Racine). Thiên hạ đồn Racine và La Champmeslé có quan hệ tình ái ngoài luồng. Năm 1997 giai thoại này được Vera Belmont dựng thành phim Marquise với Sophie Marceau thủ vai La Champmeslé.

Alexandre Dumas có xuyên tạc lịch sử không?

Ba chàng ngự lâm pháo thủ (Alexandre Dumas) là câu chuyện về d’Artagnan và ba người bạn ra sức phò trợ hoàng hậu Anne, chống lại hồng y Richelieu. Vua Louis 13, hoàng hậu Anne, hồng y Richelieu, quận công Burkingham... đều là những nhân vật lịch sử, nhưng câu chuyện ly kỳ liên quan đến họ là hoàn toàn bịa đặt. Không có việc hoàng hậu Anne tư thông trăng gió với quận công Burkingham, tể tướng nước Anh. Do đó chẳng ai phải nhọc công vượt biển sang Anh thu hồi chuỗi hạt kim cương làm gì. Chuỗi hạt đó cũng là do Alexandre Dumas tưởng tượng ra nốt, lấy cảm hứng từ một việc có thật liên quan tới hoàng hậu Marie Antoinette thời Louis XVI. Louis 13 được mệnh danh là Louis Công Chính (Louis le Juste), trong thì trấn áp được loạn đảng đại quý tộc, ngoài thì phá vỡ vòng vây của dòng họ Habsbourg, không phải một ông vua ngu ngơ, nhu nhược như Dumas vẽ ra.

Alexandre Dumas không chỉ tùy tiện với lịch sử. Tiểu thuyết Ba chàng ngự lâm pháo thủ còn xem nhẹ đạo đức, không chú trọng giáo dục lối sống lành mạnh cho người đọc. Hiệp sĩ d’Artagnan tư tình với Constance là gái đã có chồng, cưỡng dâm Milady de Winters, tiếp tay cho dâm phụ (hoàng hậu Anne) liên lạc với kẻ thù của quốc gia (quận công de Buckingham). Kiểu nhân vật ấy đời nào được quy hoạch vào chính diện trong dòng tiểu thuyết lịch sử nước ta. Vì thế ta chẳng bao giờ có nổi Ba chàng ngự lâm pháo thủ. Ta có thể có rất nhiều Việt Quang mà không có được một Alexandre Dumas.